ludzie sztuka myśli archiwum



o enigmie
czyli tajemnica tajemnic rozszyfrowana

Enigma istnieje od 1986 roku. Pismo miało nazywać się „Pod prąd”, bo wcześniej takie wydawnictwo ukazywało się na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Okazało się jednak, że albo to „Enigma”, albo nie będzie nic. Zespół redakcyjny uznał, że taki dziwny tytuł to wyzwanie i tak się zaczęło.

Początkowo „Enigma” była pismem wydziałowym. Bardzo szybko jednak okrzepła. Dołączyli do niej studenci z innych wydziałów i stała się gazetą uczelnianą. W tym okresie wydawnictwo miało charakter społeczno-kulturalny. Początkowo z tematów społecznych najważniejsze były sprawy robotniczych praktyk studenckich, życie akademickie i w akademikach. Później pojawiły się teksty dużo poważniejsze, których z powodów cenzury nie udało się opublikować. Ślady ingerencji kontrolerów myśli pojawiły się w momencie kiedy pozwolono je zamieszczać.

W „Enigmie” byli ludzie o najrozmaitszych poglądach politycznych od monarchistów po anarchistów. Było też sporo poetów, grafików i filozofów. Z redakcją współpracowali też studenci z innych miast w Polsce. Ponadto było sporo korespondencji ze świata, który wówczas był dużo dalej niż obecnie. Po 1989 roku kiedy się okazało, że każdy może pisać i mówić co mu ślina na język przyniesie, redakcja uznała, że w tej dyscyplinie nie będzie rywalizować. Wówczas zmienił się charakter pisma na kulturalno-artystyczny. Wybór okazał się bardzo trafny, ponieważ fala czy raczej gigantyczne tsunami bezmyślności, zgodne z poprawnością polityczną, zalało cały kraj.

W III Rzeczpospolitej Enigma napotkała poważne problemy finansowe. W końcu okazało się, że ukazuje się dzięki Sile Ducha. I tak to trwa do dzisiaj.

Enigma podejmowała się też działań „pozadziennikarskich”. Przez kilka lat w Klubie „Stodoła” prowadzony był przez redakcję Klub Dyskusyjny, organizowano serię warsztatów dziennikarskich i literackich. Największym przedsięwzięciem było stworzenie Festiwalu Poezji – Wiersz Tysiąca Nocy. Ponadto redakcja uczestniczyła w wielu festiwalach, wystawach i imprezach kulturalnych. Wyodrębniona jednostka organizacyjna Enigma Film zrealizowała dla Polsatu ponad 50 programów „Wokół filmu...”. Dziennikarze Enigmy wspólnie z Życiem Warszawy wydali okolicznościową wkładkę „Kamienny serwis” poświęconą życiu Jaskiniowców.

Z zespołu Enigmy wyodrębniły się dwie formacje kulturalne: Warszawski Klub Młodej Sztuki, którego ostatecznym efektem było wydawanie pisma Świat Książki i Grupa Poetycka „To był naprawdę fascynujący wieczór”. Z redakcją związanych jest wielu poetów, prozaików i plastyków, a także reżyserów, muzyków i scenarzystów. Na spotkaniach „Enigmy” dyskusja często daleko odbiega od spraw związanych z tworzonym pismem.

Enigma nie uczestniczy w „dynamicznym rozwoju” tylko spokojnie robi swoje. Jeśli się to komuś podoba, może się przyłączyć.