ludzie sztuka myśli archiwum

PANACEUM "ARS POETICA""

Dosc czesto zasypujemy artystów . pytaniamidotyczacymiich twórczosci. Pytamy dlaczego pisza, co chcieli wyrazic w swoich wierszach, jak wazny jest dla nich akt tworzenia itd. Juliusz Erazm Bolek postanowil zadosc uczynic tej ciekawosci. Skorzystal z pretekstu jakim jest jego dwudziestolecie pracy twórczej i z tej okazji opublikowal tomik "Ars Poetica".

Ksiazka Juliusza Erazma Bolka nie jest teoria poezji jak móglby sugerowac tytul nawiazujacy do legendarnego "Listu do Pizonów" Horacego. Niemniej zawarte w tej osobistej sztuce poetyckiej wyznania, stanowia niezwykle atrakcyjny material dla teorii aktu twórczego. Niewielu wszak petów decyduje sie na taki dialog z poezja i o poezji. A dla czytelników jest to wyjatkowa okazja:, by móc spojrzec na materie slowa i podmiot liryczny w mniej obcy sposób.

Ze wstepu wynika, ze wynurzenia autora na temat poezji i bywania poeta pochodza z róznych momentów twórczosci. Przyjmujac, ze "Ars Poetica" obejmuje ostatnie dwadziescia lat, mozna w niej znalezc wiersze z okresu stanu wojennego, schylku systemu komunistycznego i narodzin kapitalizmu. Chociaz autor nie zaznaczyl dat powstania poszczególnych utworów to i tak sa one latwe do odczytania. Liczne informacje zawarte w wierszach jak np. nawiazania do sytuacji spolecznej czy poslugiwanie sie charakterystycznymi formami wyrazu zdaja sie byc wystarczajacymi wskazówkami. Z pewnoscia inauguracyjny manifest "Obwieszczenie" pochodzi z czasu stanu wojennego, podobnie jak "Zyciorys" i "Bo ja jestem". Natomiast utwory "Wnuk pomni dzielo" oraz "Poeta szarej strefy" dotycza rzeczywistosci przelomu lat osiemdziesiatych i dziewiecdziesiatych, odnosza sie do schylku dawnego ustroju i czasu przelomu ekonomicznego.

Bywanie poeta jest tylko jednym z watków poruszanych w "Ars Poetica". Nie mniej interesujace sa zapisy relacji miedzyludzkich zwiazanych z poezja. Wtym kre-gu tematycznym znalazly sie takie humorystyczne utwory jak "Podróz miedzy gwiazdy", "Mruczando o zabijaniu pegaza", "Wampiry" wreszcie tytulowa "Ars Poetica" czy *** ("przyszli poeci").

Najciekawsze wydaja sie jednak te wiersze, w których autor stara sie okreslic wlasny stosunek do poezji. Mozna pokusic sie o stwierdzenie, ze jest to proces wielowatkowy. Odnosi sie bowiem wrazenie, ze dla Juliusza Erazma Bolka sztuka jest panaceum na wszelkie dolegliwosci swiata. O pragnieniach zwiazanych z poezja i o zyczeniach wobec niej mówi poeta m.in. w utworach: "Jak kropla i wiatr", "Egzegeza", "Raj mi sie zawalil na glowe", "Aniol w moich myslach".

Szczególny ladunek intelektualny zawiera "Krzywa sukcesu", "Rybo", a takze "TerazTutaj". Utwory te ujawniaja niezwykla wyobraznie poety I równoczesnie dowodza, ze jest ona prawie nieograniczona. Na osobna uwage zasluguje tekst pl. "Wiersze". Zastosowanaw nim z pozoru banalna - wyliczanka, wcale nie jest blaha. A odnaleziony w niej spory ladunek humoru przypomina, ze ironia i zart jest takze wazna czescia twórczosci Juliusza Erazma Bolka.

"Ars Poetica" konczy sie troche nostalgicznym wierszem pl. "Dzwoneczek". Jest to rodzaj poetyckiej deklaracji czy moze nawet slubowania. Pozostawia nam nadzieje, ze poecie uda sie dotrzymac zlozonego zobowiazania i zawarta na koncu obietnica kolejnej ksiazki "Ja Poeta" jest tylko kwestia czasu.


Tomasz Z. Zapert