ludzie sztuka myśli archiwum

PUCHATKOMANIA, CZYLI BARDZO DUŻO HAŁASU O MAŁEGO MISIA

Rok 1998 zostal ogloszony przez wytwórnie Disneya "Rokiem Kubusia Puchatka". Warto wiedziec, ze slynnego misia wciagnela w koncu polityka. Od lipca 1997 roku Kubus Puchatek jest Ambasadorem Przyjazni z ramienia Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Trudno znalezc osobe, która nie lubilaby Kubusia Puchatka. Kochaja go wszyscy, niezaleznie od tego ile maja lat, gdzie mieszkaja, jakim jezykiem mówia, jaki maja kolor skóry, czy iloraz inteligencji. Jego sila tkwi w bezpretensjonalnosci,. prostocie i poczciwosci. Ma on swoje przywary, ale jest na tyle sympatyczny, ze wszyscy wybaczaja mu jego niedoskonalosci. Gdyby to nie zadzialalo, to pozostaje jeszcze litosc, jak tu gniewac sie na misia o Bardzo Malym Rozumku. Obserwujac puchatkomanie mozna jednak dojsc do wniosku, ze ma on Bardzo Duzy Rozumek, albowiem jego slawa przycmiewa nawet Michaela Jacksona.

Kubus Puchatek to postac mitologiczna, chociaz wzmianki na jego temat nie ma w zadnej mitologii na swiecie. Trafil do potocznej swiadomosci podobnie jak Herkules, diabel czy Forrest Gump. Jest tak naturalny jak niebo czy slonce, tak, jakby istnial od zawsze. W rzeczywistosci narodzil sie ponad siedemdziesiat lat temu.

Kariera Kubusia Puchatka zaczela sie w 1926 roku, kiedy to ukazala sie pierwsza ksiazka o nim pióra Alana Aleksandra Milne (1882-1956), angielskiego pisarza, dramaturga, dziennikarza slynnego, satyrycznego "Puncha". Formalna metryka Puchatka nie ma znaczenia, albowiem zawarte w opowiadaniach tresci i sposób ich prezentacji sa uniwersalne i ponadczasowe. Dla biograficznej dokladnosci wypada jednak dodac, ze druga pozycja poswiecona misiowi "Chatka Puchatka" ukazala sie dwa lata pózniej. Obydwie czesci byly ilustrowane niezwykle sympatycznymi rysunkami Ernesta H. Sheparda (1879-1976), artysty, podobnie jak pisarz, zwiazanego z "Punchem". Miejsca opisane przez Milne w "Kubusiu Puchatku" i "Chatce Puchatka" istnialy naprawde. Byly one inspirowane otoczeniem farmy Cotchford (letnie mieszkanie panstwa Milne) 30 mil na poludnie od Londynu. Pojawiajacy sie w ksiazce Krzys ma swój pierwowzór w kilkuletnim wówczas synu pisarza Christopherze Alanie Milne, który równiez pózniej zajmowal sie pisaniem. Inni bohaterowie ksiazki tacy jak: Puchatek, Prosiaczek, Kangurzyca, Tygrysek, to pluszanki z dzieciecego pokoju malego Milne. Krzysiowe zabawki, które pisarz przeniósl z natury na karty ksiazek sa obecnie wlasnoscia Biblioteki Publicznej w Nowym Jorku.

Kubusia Puchatka przetlumaczono na Polski trzy razy. Najmniej wierny z oryginalem jest przeklad Ireny Tuwim, który po raz pierwszy ukazal sie w 1938 roku. Jednak to wlasnie on jest najpopularniejszy i, jak sie wydaje, najlepiej oddaje ducha oryginalu. Przeklad ten oskarzany jest o dowolne interpretacje, na które sumienny tlumacz by sobie nie pozwolil. Jednak spolszczona wersja zakorzenila sie tak gleboko, ze na przyklad propozycja pani Moniki Adamczyk, aby nazywac Kubusia Puchatka (w wersji oryginalnej: Winnie The Pooh) "Fredzia Phi-Phi" wydaje sie czyms co najmniej nienaturalnym.

Kubusia Puchatka oraz jego przyjaciól pokochaly dzieci i dorosli na calym swiecie. Jego powiedzonka i sposób myslenia juz dawno oderwal sie od bohaterów i samodzielnie funkcjonuje w powszechnej swiadomosci, jak chociazby jego slynne Male Conieco, które mozna nawet znalezc w menu w restauracjach.

Nic dziwnego, ze Puchatkiem zainteresowal sie Walt Disney. Niezwyklego misia slynnemu Filmowemu Czarodziejowi Fantazji zarekomendowala jego córka Diana. Tata odkupil od zony, pani Dorothy Duphne de Sellcourt (równiez zreszta pisarki) prawa do ksiazek o Puchatku i korzystania z postaci w nich zawartych. Wytwórnia Walta Disneya bedzie nimi zarzadzac do 2020 roku.

Pierwszy animowany film o przygodach Puchatka wyprodukowano w 1966. Disney kazal animatorom scisle trzymac sie tego, co napisal Milne. "Walt bardzo lubi! oryginalne rysunki Sheparda. - Mówi animator Olde Johnson. - Zrobilismy co w naszej mocy, zeby je nasladowac, a jednoczesnie uczynic z Kubusia postac, która mozna by animowac". Artysci disnseyowscy zmodyfikowali ilustracje Sheparda, zeby postac Kubusia mozna bylo pokazac pod kazdym katem. W ciagu ponad trzydziestu lat powstalo wiele animowanych filmów opowiadajacych o przygodach sympatycznego misia. Kiedy wyczerpaly sie mozliwosci korzystania z tresci zawartych w ksiazkach siegnieto po scenarzystów, którzy dopisali przygody nie wymyslone przez Milne. Filmy byly realizowane na potrzeby telewizji.

Nie wszyscy kochaja disneyowska wersje. Kubusia Puchatka broni miedzy innymi rysownik Andrzej Pagowski stwierdzajac, ze film "pokazuje mojemu dziecku przed zasnieciem dobry swiat, a nie brutalnosc, która i tak dziecko w prawdziwym zyciu czeka. Dramaturgie filmu buduje sie zup etnie inaczej niz dramaturgie ksiazki. Film musi przez cafy czas trzymac w napieciu, a ksiazke mozna odtozyc na pótke i wrócic do niej po kilku dniach. I pewnie dlatego u Disneya "Kubus Puchatek" jest tak jednoznacznie wesoly.

Kubus Puchatek to zloty interes dla tych, którzy zobacza w nim pieniadze i wiedza jak "podpiac sie" pod misia, to znaczy wykorzystac koniunkture. Napisano kilkanascie ksiazek umieszczajac w tytule imie Puchatka. W ten sposób uczono miedzy innymi: zarzadzania ("Szkola menedzerów Kubusia Puchatka"), gimnastyki ("Cwicz razem z Kubusiem Puchatkiem"), a nawetwykladanofilozofie ("Tao Kubusia Puchatka").

Z Kubusiem Puchatkiem poza filmem mozna spotkac sie takze w teatrach. Wsamej tylko Polsce bylo kilka inscenizacji inspirowanych twórczoscia Milne. Piosenki z jednego ze spektakli znalazly sie na plycie CD. Teraz pojawila sie nowa: "Kubus Puchatek - Piosenki ze Stumilowego Lasu" zawierajaca utwory z filmów Disneya. Od marca 1998 roku w kioskach mozna kupic miesiecznik dla dzieci pod tytulem "Kubus Puchatek". W ofercie serii "Bajki Disneya", znajduje sie CD room "Winnie The Pooh czyli Kubus Puchatek", zwierajacy wiele ciekawych informacji dla fanów misia. Puchatkomania dopiero sie rozkreca. Wielu producentów kupilo prawa na wykorzystywanie wizerunku Puchatka i jego przyjaciól na swoich towarach.

Interes kwitnie, a Kubus Puchatek, gdyby nie jego niewinnosc i brak zainteresowania dobrami doczesnymi wykraczajacymi poza slodkie "Conieco", bylby miliarderem. Jednak czy wówczas ktos by go kochal?


Juliusz Bolek